Het rapport bundelt tien casestudies uit landen in Azië, Latijns-Amerika, Afrika en Europa: allemaal concrete, bewezen oplossingen om natuurverlies door grootschalige landbouw te stoppen. Ze gaan over bedrijven die soja (voor veevoer), vee, palmolie, cacao, koffie of hout produceren en importeren, waaronder meubelgigant IKEA en palmoliebedrijf Olam.

Voor elk van de tien cases staan in het rapport de belangrijkste lessen samengevat. Denk aan traceerbaarheid van de herkomst van producten en het voldoen aan de nieuwe Europese bossenwet. Zo kunnen bedrijven, overheden en andere betrokken partijen beter begrijpen wat er nodig is voor ontbossings- en conversievrije handel (conversie betekent natuurgebieden vernietigen voor andere vormen van landgebruik, zoals landbouw). Dat maakt het makkelijker om veelbelovende oplossingen op grote schaal toe te passen.

Ontbossings- en conversievrije handelsketens hebben veel waarde, schrijven de onderzoekers. Ze maken handel bijvoorbeeld transparanter. Ook dragen ze bij aan inclusie en betere relaties met producenten. En ze kunnen een positief effect hebben op de kosten, terwijl de kwaliteit van producten stijgt en bedrijfsrisico’s lager worden.

Gevolgen voor dieren, planten en mensen

Ontbossing en andere vormen van natuurvernietiging door uitbreiding van de landbouw zetten de biodiversiteit steeds verder onder druk. Tussen 2000 en 2018 is meer dan 152 miljoen hectare aan bos en andere natuurlijke ecosystemen verdwenen, valt te lezen in het rapport. Vooral voor de productie van rundvlees, soja, palmolie en papier. Samen zijn deze vijf grondstoffen verantwoordelijk voor bijna driekwart van alle ontbossing in tropische gebieden. Daarmee vergroten ze ook de wereldwijde klimaatcrisis.

Dieren- en plantensoorten krijgen het door ontbossing steeds moeilijker: hun leefgebieden worden kleiner of verdwijnen zelfs helemaal. Ook voor de lokale bevolking heeft natuurvernietiging grote gevolgen. Het leidt regelmatig tot conflicten met bedrijven en schending van mensenrechten: lokale gemeenschappen of inheemse volken worden verdreven van hun land.

Door ontbossing en natuurvernietiging voor wereldwijde voedselketens uit te bannen, dragen bedrijven bij aan de klimaatdoelstellingen, respecteren ze fundamentele mensenrechten én stellen ze hun eigen productie in de toekomst veilig.

Veelbelovende resultaten

Gelukkig laten de voorbeelden in dit rapport zien dat dat kan. Sterker nog: het gebeurt al. De cases bewijzen dat transparante, ontbossings- en conversievrije toeleveringsketens geen losstaande gevallen zijn, maar concrete bouwstenen die bijdragen aan de overgang naar een nieuw systeem.

Naast de tien projecten in dit rapport lopen over de hele wereld nog veel andere veelbelovende pilots en proof-of-concept-projecten. Ook WWF-NL heeft daar een rol in: we onderzoeken bijvoorbeeld samen met Nederlandse bedrijven hoe zij ontbossingsvrije soja naar ons land kunnen krijgen. Ook werken we samen met bedrijven aan de invoering van de Europese Bossenwet. Zo bouwen we samen aan een toekomst waarin supermarkten, veevoerproducenten en andere bedrijven geen soja meer inkopen van handelaren en producenten die ontbossing veroorzaken.