WWF-NL Basket Monitoring Rapport (2025)
De noodzaak om het voedselsysteem te verduurzamen is urgenter dan ooit. 2024 werd het warmste jaar ooit gemeten, terwijl bijna een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen afkomstig is van voedselproductie en -consumptie. Tegelijkertijd daalt de biodiversiteit in een alarmerend tempo, gedreven door ontbossing en de groei van landbouw voor soja, palmolie en veeteelt. Het terugdringen van de voetafdruk van ons eten is geen keuze meer, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een toekomstbestendig voedselsysteem binnen de grenzen van de planeet.
Dit eerste WWF-NL Basket Monitoring Report (2025) brengt in kaart hoe Albert Heijn, de supermarktketen die als eerste retailer in Nederland de doelen van de Basket omarmde, vordert op het verkleinen van de milieu-impact richting 2030.
Het rapport geeft inzicht in behaalde resultaten in rapportagejaar 2024. Het laat zien waar vooruitgang wordt geboekt en waar verdere versnelling en samenwerking nodig zijn. Ook geeft het waar mogelijk ook inzichten over de bredere retailsector.
Het WWF-NL Basket Monitoring Report 2025 brengt de voortgang van Albert Heijn in rapportagejaar 2024 in kaart.
De WWF-NL Basket brengt zeven thema’s samen die bepalend zijn voor de duurzaamheid van ons voedselsysteem: klimaat, ontbossing en conversie van ecosystemen, landbouw, mariene producten, eetpatronen, voedselverspilling en verpakkingen. Elk thema bevat concrete doelen waar de retailsector zich op moet richten en indicatoren waarmee zij hun voortgang kunnen meten en monitoren, in lijn met mondiale ambities voor natuurherstel, klimaat en gezondheid.
Albert Heijn heeft grote stappen gezet in het terugdringen van de uitstoot uit de eigen bedrijfsvoering en het energiegebruik: die uitstoot daalde met 90% en ligt daarmee al boven het doel voor 2030. De absolute uitstoot in de keten – bij productie, transport en gebruik van producten – nam echter toe met 17%, met name vanwege groei in de verkopen. Voor dit deel is dus extra inzet nodig om werkelijke reductie in de totale uitstoot te bereiken. Het ontbreken van consistente data maakt het bovendien lastig om ontwikkelingen precies te vergelijken, een uitdaging die geldt voor de hele retailsector.
De voortgang richting ontbossingsvrije inkoop verschilt per product. Palmolie en koffie scoren beter dan soja en cacao. Voor rundvlees en hout ontbreken standaarden of data. Het gebruik van zogeheten mass balance-ketens ondersteunt boeren en telers bij verduurzaming, maar bieden nog geen volledige garantie op ontbossingsvrije producten.
Op het thema Landbouw is er ruimte om de inkoop van voedsel met robuuste milieucertficeringen uit te breiden. Dat geldt met name voor rundvlees, waar momenteel geloofwaardige certificeringen ontbreken. De WWF-NL Basket indicatoren wijken af van andere benchmarks en de methodiek van Albert Heijn, waardoor de benodigde data niet altijd te verkrijgen of vergelijkbaar is.
Bijna alle vis die Albert Heijn inkoopt, voldoet aan de richtlijnen voor duurzame vis- en zeevruchten. Voor vier specifieke indicatoren is nog geen data beschikbaar, omdat het beleid hiervoor pas recent is ingevoerd. Over deze onderdelen kunnen dus nog geen conclusies worden getrokken. In de bredere retailsector liggen de cijfers voor dit thema vergelijkbaar.
Ondanks uitbreiding van het plantaardige assortiment en campagnes om consumenten te stimuleren, blijft de verschuiving naar meer plantaardige voeding nog achter. De voortgang ligt nog niet op koers richting het doel van 60% plantaardige eiwitverkopen in 2030. Dit onderstreept dat meer actie nodig is om de transitie te versnellen, zowel voor Albert Heijn als in de gehele keten. Verdere inzet op assortiment, prijs en consumentengedrag blijft nodig om stagnatie te doorbreken.
Albert Heijn boekt voortgang in het terugdringen van voedselverspilling in de winkels. Voor verlies bij boeren en leveranciers van het huismerk is dit jaar nog geen data beschikbaar, maar die volgt naar verwachting volgend jaar. Vergelijkingen met de sector op het gebied van voedselverspilling in de winkels zijn beperkt door verschillen in rapportagemethodiek, maar de beschikbare cijfers wijzen erop dat Albert Heijn zich binnen de bandbreedte van andere grote retailers bevindt.
Albert Heijn heeft vooruitgang geboekt op verschillende productcategorieën als het gaat om verpakkingen. Vooral op het gebied van recyclebaar verpakkingsontwerp scoort het bedrijf goed. Het gebruik van nieuw materiaal in verpakkingen blijft echter een aandachtspunt. Beschikbaarheid van gerecycled materiaal en beperkingen vanuit wetgeving spelen hierbij een rol. Over het geheel genomen presteert Albert Heijn gelijk aan of iets beter dan de bredere retailsector.
De resultaten laten zien dat Albert Heijn op vrijwel alle thema’s stappen zet, maar ook dat de uitdagingen structureel en diep verweven zijn met wereldwijde ketens. Geen enkele retailer, en geen enkele nationale sector, kan ontbossing, biodiversiteitsverlies of klimaatverandering alleen oplossen. De schaal van deze opgaven overstijgt landen, ketens en afzonderlijke initiatieven en maakt samenwerking in de hele toeleveringsketen cruciaal.
WWF-NL en Albert Heijn nodigen de Nederlandse retail en de bredere voedselketen uit om met elkaar het gesprek te voeren over die volgende stap. De contouren van de uitdaging liggen er - de vraag is nu hoe we samen de schaal bereiken die nodig is.
